Een tandkroon gaat gemiddeld 10 tot 15 jaar mee, en met goede verzorging haalt hij vaak 15 tot 20 jaar of langer. Hoeveel het precies wordt, hangt af van het materiaal van de kroon, je mondhygiëne en je kauwgewoonten. Een metalen kroon kan zelfs 20 jaar of meer meegaan, terwijl een volledig porseleinen kroon doorgaans wat eerder aan vervanging toe is.
Een kroon is een soort kapje dat over een beschadigde of behandelde tand of kies wordt geplaatst. Veel mensen denken dat zo’n kroon voor altijd meegaat, maar dat is niet zo. De kroon zelf slijt nauwelijks, maar de tand eronder en het randje waar kroon en tand elkaar raken kunnen wel problemen geven.
Levensduur per type kroon
Het materiaal bepaalt voor een belangrijk deel hoe lang je kroon meegaat en waar hij geschikt voor is. Voortanden vragen iets anders dan kiezen, waar veel kauwkracht op staat.
| Type kroon | Eigenschappen | Gemiddelde levensduur |
|---|---|---|
| Volledig porselein / keramiek | natuurlijke uitstraling, mooi voor voortanden | 10 tot 15 jaar |
| Porselein op metaal | sterker, geschikt voor kiezen | 15 tot 20 jaar |
| Volledig metaal (bijv. goudlegering) | extreem slijtvast, minder mooi zichtbaar | 20 jaar of langer |
Porseleinen en keramische kronen
Volledig porseleinen kronen ogen het meest natuurlijk en laten licht door net als echt glazuur. Daarom worden ze vaak op de voortanden geplaatst, waar de uitstraling telt. Het nadeel is dat porselein wat brozer is dan metaal: bij hard bijten of knarsen kan er een stukje afbreken. Reken op zo’n 10 tot 15 jaar.
Porselein op metaal
Deze kroon heeft een metalen kern met een porseleinen laag eroverheen. Je krijgt het beste van twee werelden: de stevigheid van metaal en een redelijk natuurlijk uiterlijk. Met 15 tot 20 jaar gaat dit type langer mee en het is een veelgebruikte keuze voor kiezen. Op den duur kan bij het tandvlees een donker randje van het metaal zichtbaar worden.
Metalen kronen
Een volledig metalen kroon, bijvoorbeeld van een goudlegering, is veruit het sterkst en slijtvast. Hij gaat 20 jaar of langer mee. Het is alleen geen fraai gezicht in je mond, dus deze kroon wordt vooral op kiezen achterin gebruikt waar niemand hem ziet.
Een kroon gaat zelden kapot door het kappen zelf. Wat de levensduur bepaalt is wat eronder gebeurt: blijft de tand gezond en blijft de rand schoon?
Waarom gaat een kroon uiteindelijk stuk?
Het is bijna nooit de kroon die het begeeft. De problemen zitten meestal in de overgang tussen kroon en tand of in de tand eronder.
- Cariës onder de rand. Waar kroon en tand elkaar raken kan plaque zich ophopen. Komt daar gaatjesvorming, dan ondermijnt dat de hele constructie.
- Tandvleesproblemen. Trekt het tandvlees terug, dan komt de tandhals bloot te liggen en wordt de rand kwetsbaar.
- Tandenknarsen (bruxisme). Knarsen en klemmen geeft enorme krachten en kan porselein laten barsten.
- Loslaten van de cement. De lijmlaag waarmee de kroon vastzit kan na jaren losser worden.
- Een ongelukje. Een harde noot, een steentje in het brood of een val kan een kroon beschadigen.
Zo verleng je de levensduur van je kroon
Een kroon vraagt eigenlijk hetzelfde als een gezond gebit: goed poetsen, op tijd controleren en je gezond verstand gebruiken bij het eten.
- Poets twee keer per dag en flos of gebruik ragers, juist rond de kroonrand.
- Ga elk half jaar tot jaar voor controle naar de tandarts of mondhygiënist.
- Bijt niet op harde dingen zoals ijsblokjes, pennen of notendoppen.
- Knars je ’s nachts? Vraag om een knarsbitje, dat beschermt zowel je kroon als je eigen tanden.
- Stop met roken, want roken verhoogt het risico op tandvleesproblemen die de rand aantasten.
Een goede mondhygiëne is veruit de grootste winst. Wie de rand van de kroon schoonhoudt, voorkomt cariës op de plek die het kwetsbaarst is.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een tandkroon gemiddeld mee?
Gemiddeld 10 tot 15 jaar, en met goede verzorging vaak 15 tot 20 jaar of langer. Het materiaal maakt verschil: metalen kronen halen het langst, volledig porseleinen kronen doorgaans iets korter.
Is een kroon permanent?
Nee. Een kroon is bedoeld als langetermijnoplossing, maar niet voor het leven. Vroeg of laat moet hij vervangen worden, meestal door slijtage van de rand, cariës eronder of veranderingen aan het tandvlees.
Wat is de sterkste kroon?
Een volledig metalen kroon, bijvoorbeeld van een goudlegering, is het sterkst en slijtvast en gaat 20 jaar of langer mee. Omdat hij minder mooi oogt, wordt hij vooral op kiezen achterin geplaatst.
Doet het vervangen van een kroon pijn?
Het vervangen gebeurt onder verdoving, dus tijdens de behandeling voel je er weinig van. Na afloop kan de tand een paar dagen wat gevoelig zijn, maar dat zakt meestal snel weg.
Kan ik een loszittende kroon zelf terugplakken?
Beter niet. Ga zo snel mogelijk naar de tandarts. Zelf vastlijmen met huis-tuin-en-keukenlijm kan de tand en kroon beschadigen en maakt een goede plaatsing later lastiger. Bewaar de kroon schoon en droog tot je afspraak.