Een goede ledlamp gaat gemiddeld 15.000 tot 50.000 branduren mee. Vertaal je dat naar de praktijk, dan brandt zo’n lamp bij normaal huishoudelijk gebruik al gauw 15 tot 25 jaar voordat hij echt aan vervanging toe is. Vergeleken met de oude gloeilamp (zo’n 1.000 uur) is dat een wereld van verschil.
Toch valt of staat die lange levensduur met de kwaliteit van de lamp en de manier waarop je hem gebruikt. Een goedkope led in een slecht geventileerd armatuur haalt lang niet altijd wat er op de verpakking staat.
Hoeveel branduren haalt een ledlamp echt?
Fabrikanten geven de levensduur op in branduren. Hoeveel jaar dat is, hangt af van hoeveel uur per dag je het licht laat branden. Een rekensommetje maakt dat snel duidelijk.
| Branduren per dag | 25.000 uur | 50.000 uur |
|---|---|---|
| 3 uur per dag | circa 22 jaar | circa 45 jaar |
| 6 uur per dag | circa 11 jaar | circa 22 jaar |
| 12 uur per dag | circa 5,7 jaar | circa 11 jaar |
| 24 uur per dag | circa 2,9 jaar | circa 5,7 jaar |
De meeste lampen in huis branden gemiddeld een paar uur per dag. Daardoor doen veel mensen jaren met dezelfde led, ook al staat er een ogenschijnlijk eindig getal op de doos.
Een ledlamp valt niet uit, hij wordt minder fel
Hier zit het grote verschil met de gloeilamp. Een gloeilamp gaat op een dag gewoon “pof” en is dan dood. Een led werkt heel anders: het licht neemt geleidelijk af. De opgegeven levensduur is daarom een afspraak, geen moment waarop de lamp stopt.
De levensduur van een led wordt meestal gemeten tot het punt waarop er nog 70 procent lichtopbrengst over is. Dat noemen we de L70-waarde.
Bij L70 zegt de fabrikant in feite: na dit aantal uur is het licht met 30 procent afgenomen, maar de lamp brandt nog gewoon. Je ziet zo’n afname in de praktijk nauwelijks van het ene op het andere moment, omdat het zo langzaam gaat. Naast L70 kom je ook L80 of L90 tegen voor hoogwaardige verlichting, waarbij de toegestane afname kleiner is.
Wat bepaalt de levensduur van een ledlamp?
Niet de led-chip zelf is meestal de zwakke schakel, maar de elektronica eromheen en vooral de warmte. Een paar factoren spelen een hoofdrol:
- Warmteafvoer: leds houden niet van hitte. Zit een lamp opgesloten in een dicht armatuur zonder ventilatie, dan loopt de temperatuur op en slijt de elektronica sneller.
- Kwaliteit van de driver: de driver is het kleine voedingsonderdeel dat de stroom regelt. In goedkope lampen is dit vaak het eerste dat het begeeft.
- Aantal schakelingen: goede leds verdragen heel veel aan- en uitschakelen, maar zwakkere modellen kunnen hier op den duur onder lijden.
- Netspanningskwaliteit: pieken en schommelingen in het stroomnet belasten de elektronica.
- Omgeving: vocht, stof en extreme kou of hitte kunnen de levensduur drukken.
Goedkoop versus kwaliteit
Twee lampen met hetzelfde getal op de verpakking kunnen in de praktijk enorm verschillen. Een merklamp met degelijke koeling en een betrouwbare driver haalt vaak wel zijn opgegeven uren. Een bodemprijslamp kan al na een jaar of twee zichtbaar minder licht geven of helemaal uitvallen, terwijl de doos óók 25.000 uur beloofde.
Zo verleng je de levensduur van je leds
Je hebt meer invloed dan je denkt. Met een paar simpele gewoontes haal je het maximale uit je verlichting:
- Kies armaturen die warmte kunnen afvoeren en stop een led niet potdicht weg.
- Gebruik dimbare leds alleen met een geschikte led-dimmer, want een verkeerde dimmer slijt de lamp en geeft geflikker.
- Let bij aankoop op de opgegeven branduren én de garantietermijn; een lange garantie zegt iets over het vertrouwen van de fabrikant.
- Vermijd plekken met veel vocht, tenzij de lamp daar nadrukkelijk voor gemaakt is.
- Stof de armaturen af en toe af, zodat de warmte goed weg kan.
Behandel je een goede led netjes, dan is de kans groot dat je hem in een woonkamer of hal jaren achter elkaar vergeet, simpelweg omdat hij blijft branden.
Veelgestelde vragen
Hoeveel jaar gaat een ledlamp mee?
Dat hangt af van de branduren en het gebruik. Bij een paar uur licht per dag gaat een degelijke led vaak 15 tot 25 jaar mee. Bij intensief gebruik van 12 uur per dag ligt dat lager, rond de 5 tot 11 jaar.
Wat betekent L70 bij een ledlamp?
L70 is het aantal branduren waarna de lichtopbrengst tot 70 procent is gedaald. De lamp werkt dan nog, maar geeft 30 procent minder licht. Het is de standaardmanier om de levensduur van een led aan te geven.
Waarom gaat mijn goedkope ledlamp snel kapot?
Meestal is niet de led-chip het probleem, maar de goedkope driver of slechte warmteafvoer. In voordelige lampen zijn die onderdelen minder robuust, waardoor de lamp eerder uitvalt of minder licht gaat geven.
Is vaak aan- en uitschakelen slecht voor leds?
Voor kwalitatieve leds maakt dat weinig uit; ze zijn er goed tegen bestand. Bij zwakkere modellen kan veelvuldig schakelen de elektronica wel extra belasten en de levensduur iets verkorten.
Gaat een ledlamp ineens stuk?
Meestal niet. In tegenstelling tot een gloeilamp neemt het licht van een led geleidelijk af. Een plotse uitval wijst vaak op een defecte driver of een probleem met de stroomvoorziening, niet op de led zelf.