Hoe lang een vulling in je kies meegaat, hangt vooral af van het materiaal. Een composietvulling (de witte) gaat gemiddeld zo’n vijf tot zeven jaar mee, een amalgaamvulling (de zilvergrijze) vaak tien tot vijftien jaar, en goud of porselein kan zelfs langer dan twintig jaar standhouden. Hoe je je gebit verzorgt, maakt binnen die marges een groot verschil.
Een vulling herstelt een kies nadat tandbederf of een breuk een stukje heeft weggenomen. Geen enkele vulling is voor altijd: de mond is een veeleisende omgeving met kauwkrachten, temperatuurwisselingen en zuren. Vroeg of laat slijt, lekt of breekt een vulling, en dan is vervangen nodig. Hieronder lees je per materiaal wat je mag verwachten en waar het van afhangt.
Levensduur per type vulling
| Materiaal | Gemiddelde levensduur | Kenmerk |
|---|---|---|
| Composiet (wit) | 5 tot 7 jaar | Tandkleurig, hecht aan de tand |
| Amalgaam (zilvergrijs) | 10 tot 15 jaar | Sterk, opvallend van kleur |
| Goud | meer dan 20 jaar | Zeer duurzaam, prijzig |
| Porselein / keramiek | meer dan 15 tot 20 jaar | Mooi en slijtvast |
Dit zijn gemiddelden. In de praktijk loopt het flink uiteen. Een kleine composietvulling op één vlak dat nauwelijks belast wordt, kan zomaar tien tot vijftien jaar of langer goed blijven. Een grote vulling die over meerdere vlakken loopt (twee-, drie- of meervlaks) en stevig meekauwt, slijt juist sneller en kan al binnen een paar jaar aan vervanging toe zijn.
Waarom composiet korter meegaat dan amalgaam
Amalgaam staat al decennia bekend om zijn taaiheid. Het is hard, slijtvast en bestand tegen flinke kauwkrachten, wat de lange levensduur verklaart. Het nadeel is de opvallende grijze kleur, waardoor het in zichtbare tanden vaak niet meer de voorkeur heeft. In veel praktijken wordt amalgaam nog maar beperkt gebruikt.
Composiet is tandkleurig en hecht zich chemisch aan de tand, wat esthetisch en tandsparend is. Het materiaal is de afgelopen jaren sterk verbeterd, maar blijft gevoeliger voor slijtage en verkleuring dan amalgaam, zeker bij grote vullingen op kauwvlakken. Daar staat tegenover dat een composietvulling beter te repareren of bij te werken is zonder de hele vulling te vervangen.
De grootte en plaats van de vulling zeggen vaak meer over de levensduur dan het materiaal alleen. Een klein wit vlekje aan de zijkant van een kies gaat doorgaans veel langer mee dan een grote vulling midden op het kauwoppervlak.
Factoren die de levensduur bepalen
Of jouw vulling de onderkant of bovenkant van die gemiddelden haalt, hangt sterk van jouw gewoontes af. De belangrijkste invloeden:
- Mondhygiëne. Goed poetsen en flossen voorkomt nieuw bederf rond de randen van de vulling.
- Eet- en drinkpatroon. Veel suiker en zuur (frisdrank, snoep, vruchtensappen) tast tand en vulling sneller aan.
- Kauwbelasting. Hoe hard er op de kies wordt gekauwd en of de vulling tegen de tegenoverliggende tand aankomt.
- Tandenknarsen. Knarsen of klemmen (bruxisme) versnelt slijtage en kan vullingen doen breken.
- De grootte en het aantal vlakken van de vulling.
Hoe weet je dat een vulling vervangen moet worden?
Een vulling kondigt het einde meestal aan met signalen. Let op:
- Gevoeligheid voor warm, koud of zoet die nieuw of erger wordt.
- Een scherp randje, een gaatje of een ruw plekje dat je met je tong voelt.
- Verkleuring rond of onder de vulling (mogelijk nieuw bederf of lekkage).
- Pijn bij het dichtbijten op die kies.
- Een zichtbaar stukje dat is afgebroken.
Niet elke oude vulling hoeft eruit. Tandartsen vervangen een vulling pas als er een echte reden is, zoals lekkage, een breuk of nieuw bederf. Een vulling van vijftien jaar oud die nog netjes aansluit en geen klachten geeft, mag gewoon blijven zitten. Onnodig vervangen kost juist gezond tandweefsel.
Je vulling langer laten meegaan
Met goede verzorging rek je de levensduur flink op. Het belangrijkste is verrassend eenvoudig: poets twee keer per dag, reinig dagelijks tussen de tanden en ga regelmatig op controle bij de tandarts. Beperk suiker en frisdrank, en spoel na zuur eten of drinken liever met water dan dat je meteen poetst (zuur weekt het tandoppervlak tijdelijk wat zachter).
Knars je ’s nachts? Een gebitsbeschermer (nachtbitje) beschermt zowel je tanden als je vullingen tegen overbelasting. En tot slot een praktisch punt: ga niet met je tanden harde dingen kraken of een flesje openmaken, dat is een veelvoorkomende oorzaak van gebroken vullingen en kiezen.
Veelgestelde vragen
Hoe lang gaat een witte (composiet) vulling mee?
Gemiddeld vijf tot zeven jaar. Een kleine vulling op een weinig belast vlak kan veel langer goed blijven (soms meer dan tien tot vijftien jaar), terwijl een grote, zwaar belaste vulling juist sneller aan vervanging toe is.
Is amalgaam beter dan composiet?
Niet beter, anders. Amalgaam is duurzamer en sterker, maar opvallend grijs. Composiet is tandkleurig en tandsparend, maar slijt iets sneller. De keuze hangt af van de plek in de mond, de grootte van de vulling en je voorkeur.
Moet ik een oude vulling laten vervangen?
Alleen als er een reden voor is, zoals klachten, lekkage, een breuk of nieuw bederf eronder. Een oude vulling die goed aansluit en geen problemen geeft, laat een tandarts meestal gewoon zitten.
Waarom gaat mijn vulling sneller stuk dan gemiddeld?
Vaak door een combinatie van factoren: een grote vulling op een kauwvlak, tandenknarsen, veel suiker of zuur in het dieet, of bederf rond de rand door onvoldoende reiniging. Je tandarts kan aanwijzen waar het in jouw geval aan ligt.
Kan een vulling levenslang meegaan?
Zelden. Zelfs goud en porselein, de meest duurzame opties, gaan een keer aan onderhoud of vervanging toe. Voor de meeste mensen is een vulling een herstel dat een aantal jaren tot enkele decennia meegaat, geen permanente oplossing.